Chuyện kể: Hãy suy nghĩ trước khi nói

Gửi các cháu thiếu nhi:

Câu chuyện thứ nhất cho ta bài học mà tôi mong các cháu hãy ghi nhớ để đừng phạm sai lầm như trong chuyện.

Câu chuyện thứ hai là một gương sáng về nghị lực của một cậu bé bị mù cả hai mắt từ khi lên 3 tuổi, vẫn nỗ lực học tập và giúp đỡ bạn bè, rồi lúc lên 15 tuổi có một phát minh giúp ích cho hàng triệu người trên thế giới cho đến mãi về sau này.

Hãy suy nghĩ trước khi nói

Nhiều người đứng đợi ở sân ga chờ xe lửa đến. Trong đám đông, có một nhóm bạn trẻ trên đường đi nghỉ hè. Khi sân ga loan báo xe lửa sắp tới, mọi người vội vàng đứng lên chuẩn bị để mong lấy được chỗ tốt trên tàu.

Nhóm bạn trẻ chạy nhanh lên tàu trước mọi người và giành lấy các chỗ gần cửa sổ.

Con tàu huýt còi để sửa soạn rời ga. Bỗng có một ông già với một cậu bé khoảng 15 tuổi chạy thật nhanh đến để bắt kịp con tàu. Họ vừa bước lên thì con tàu cũng bắt đầu lăn bánh. Họ tìm được chỗ ngồi cạnh nhóm bạn trẻ.

Cậu bé hồ hởi biểu lộ sự ngạc nhiên với tất cả mọi thứ xung quanh.

Cậu ta nói với cha cậu: “Kìa ba, mọi thứ đều chạy ngược lại.”

Cha cậu mỉm cười và gật đầu.

Khi tàu bắt đầu chạy nhanh, cậu bé lại la lên: “Ba ơi, cây có màu xanh lá và chạy ngược lại rất nhanh.” Cha cậu trả lời: “Đúng đó con”, và mỉm cười.

train window view

Giống như một đứa con nít, cậu bé nhìn mọi cảnh quan với sự thích thú.

Một người bán trái cây đi ngang qua rao bán táo và cam. Cậu bé hỏi ba của cậu: “Con muốn ăn táo.” Cha cậu bé mua cho nó một trái táo. Cậu bé nói: “Táo có bề ngoài trông thật ngon, con thích màu đỏ của nó.”

Nhóm bạn trẻ quan sát hành động của cậu bé và lên tiếng hỏi người cha: “Có phải con của ông có vấn đề không? Tại sao nó hành động kỳ lạ vậy?”

Một người trong nhóm chế nhạo cậu bé và nói lớn: “Tôi nghĩ con ông ấy bị điên.”

Người cha của cậu bé ôn tồn trả lời nhóm bạn trẻ: “Con tôi bị mù từ lúc mới sinh. Chỉ mới tuần rồi, mắt nó được giải phẫu và nhìn thấy được. Đây là lần đầu tiên trong đời nó nhìn thấy nhiều thứ như vậy.”

Nhóm bạn trẻ xin lỗi người cha và con trai của ông.

Chú thích: Ông bố nói con bị “mù” tức là cách nói thông thường. Cách nói khác là “khiếm thị”, thường được cho là lịch sự hơn “mù.” Ta cần tránh nói “đui” vì một số người cho rằng nói như thế là kém lịch sự.

Kiểu chữ cho người khiếm thị

Louis Braille_statute
Tượng Louis Braille ở Marseille

Để giúp người khiếm thị đọc được sách, người ta chế ra một loại sách đặc biệt mang kiểu chữ do ông Louis Braille người Pháp phát minh. Trong lúc chơi đùa khi lên 3 tuổi, một con mắt của cậu bé Braille bị thương tích. Cậu thường gãi vào con mắt đau, khiến nó nhiễm trùng và lây sang con mắt còn lại. Cuối cùng, do nền y học thời bấy giờ còn yếu kém, cậu bé Braille bị mù cả hai mắt.

Louis Braille có đầy nghị lực, vẫn chăm học trong một trường dành cho học sinh khiếm thị. Năm 1827, khi lên 15 tuổi, cậu học sinh trình bày cho xem kiểu chữ dành cho người khiếm thị mà cậu nghĩ ra. Kiểu chữ này mang tên người phát minh, chữ Braille.

Louis Braille trở thành ân nhân của hàng triệu người khiếm thị trên thế giới, tức là ân nhân của hàng chục triệu người thân và lân cận của người khiếm thị. Nhờ đọc được, người khiếm thị có kiến thức và kỹ năng để có thể đóng góp cho xã hội thay vì là gánh nặng cho mọi người.

Ý nghĩ của Louis Braille là nếu có cách thông tin với người khác thì có kiến thức, đó là điều rất quan trọng để những người mù không bị khinh thường, và họ không cần sự thương hại.

Louis Braille_lettering B
Kiểu chữ Braille; người khiếm thị dùng tay sờ để đọc.

Người ta in kiểu chữ Braille trên tấm nhựa hoặc giấy cứng để tạo những điểm nổi. Tùy cách sắp xếp những điểm nổi này trong một chữ cái mà ta có những chữ cái khác nhau. Người khiếm thị dùng tay sờ lên mặt chữ nổi Braille, do đó họ đọc được.

Có một lúc tôi nhận được lời kêu gọi đóng góp các tờ lịch treo tường cũ để dùng lại mà in chữ Braille cho người khiếm thị. Lịch treo tường in trên giấy láng bóng và dầy, tuy đắt tiền hơn loại giấy thường nhưng thích hợp để in chữ Braille. Việc làm này mang lại lợi ích cho người khiếm thị, cùng lúc giúp giảm chi phí làm giấy dầy, và bảo vệ môi trường do không phải vứt giấy thành rác thải.

Diệp Minh Tâm

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *